Hàng năm, trên địa bàn toàn tỉnh có rất nhiều tai nạn đuối nước xảy ra, cướp đi nhiều sinh mạng. Đặc biệt tỉ lệ tử vong do đuối nước ở lứa tuổi trẻ em là nhiều nhất. Tai nạn đuối nước thường xảy ra trong dịp hè do chủ quan không nghĩ tới hậu quả và những tai nạn thương tâm đáng tiếc cho bản thân, gia đình và xã hội.

Tai nạn đuối nước để lại những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với trẻ em, gia đình và toàn xã hội. Trước hết, đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em, cướp đi sinh mạng của nhiều em nhỏ chỉ trong thời gian rất ngắn. Đối với những trường hợp được cứu sống, trẻ vẫn có nguy cơ phải đối mặt với nhiều di chứng nặng nề do thiếu ôxy não như suy giảm trí nhớ, rối loạn vận động, chậm phát triển trí tuệ, mất khả năng lao động và phải phụ thuộc vào sự chăm sóc lâu dài của gia đình.

Không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe và tính mạng, tai nạn đuối nước còn để lại nỗi đau tinh thần to lớn đối với cha mẹ, người thân và cộng đồng. Sự mất mát của một đứa trẻ là nỗi đau không gì bù đắp được, ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý, hạnh phúc và cuộc sống của cả gia đình. Đối với những trẻ may mắn sống sót nhưng mang di chứng, gia đình phải gánh chịu áp lực lớn về kinh tế, thời gian và công sức chăm sóc, điều trị, phục hồi chức năng cho trẻ.

Ở phạm vi rộng hơn, tai nạn đuối nước làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực tương lai, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội. Mỗi trường hợp trẻ em tử vong hoặc bị thương tật do đuối nước đều là sự mất mát về con người, làm gia tăng gánh nặng cho hệ thống y tế, an sinh xã hội và gây ra những hệ lụy lâu dài đối với cộng đồng. Chính vì vậy, phòng, chống tai nạn đuối nước cho trẻ em không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà còn là nhiệm vụ chung của các cấp, các ngành và toàn xã hội nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ.

Đuối nước là tình trạng nước tràn vào đường hô hấp làm cho các cơ quan bị thiếu oxy và các chức năng sống của cơ thể ngừng hoạt động. Hay nói cách khác: Chết đuối là tình trạng thiếu oxy do cơ thể bị chìm trong nước. Theo thống kê cho thấy có khoảng 4/5 trường hợp chết đuối mà trong phổi có nước và 1/5 còn lại chết đuối nhưng phổi không có nước. Sở dĩ có tình trạng chết đuối mà trong phổi không có nước là do người không biết bơi bất ngờ bị chìm trong nước, nạn nhân hoảng sợ khiến các phản xạ bị rối loạn làm cơ thể bị chìm, phản xạ co cơ nắp thanh quản và đóng khí quản lại làm nạn nhân không thở được dẫn đến thiếu oxy não và bất tỉnh. Từ chỗ nắp thanh quản bị đóng nên nước cũng không vào phổi được. Đó cũng được gọi là chết đuối khô. Ngoài ra, khi có sự xâm nhập đột ngột của nước hoặc chất dịch vào đường thở như: mũi, miệng, khí quản, phế quản, phổi. Nếu không được cấp cứu kịp thời nạn nhân có thể bị chết hoặc để lại di chứng rất nặng nề.

Nguyên nhân gây đuối nước: Nguyên nhân đuối nước hay xảy ra đối với trẻ lớn tuổi do bản tính hiếu động, tò mò; đối với trẻ nhỏ do tính thích nghịch nước hoặc do sự bất cẩn của  gia đình. Cho dù trẻ em không biết bơi lội hay biết bơi lội nhưng do sự chủ quan nên cũng không lường trước hết được sự nguy hiểm của tai nạn. Ngoài ra, môi trường sống chung quanh cũng luôn luôn có những yếu tố nguy cơ rình rập gây nên tai nạn đuối nước cho trẻ em như chậu nước, chum vại, bể nước, giếng nước... không có nắp đậy an toàn; sông, hồ, suối, ao nước... không được rào chắn và có biển báo nguy hiểm. Hơn nữa, tình trạng xây dựng các công trình đã để lại các hố ao sâu gây nguy hiểm như hố vôi tôi, hố lấy đất làm gạch ngói, hố lấy cát, hố lấy nước tưới hoa màu… không có hàng rào cũng là những nơi dễ gây nên tai nạn đuối nước. Tai nạn do đuối nước có thể xảy ra trong các trường hợp: ngạt nước, những người không biết bơi ngã xuống nước, hoặc trẻ em ngã cắm đầu vào chậu nước hay bồn tắm; ngất đột ngột khi vừa tiếp xúc với nước; lặn sâu dưới nước khi hết hơi không ngoi lên kịp bị ngạt; bơi quá mệt, cơ thể mất nhiệt do nước lạnh, bị chuột rút rồi ngất đi…vv.

* Biện pháp phòng, chống đuối nước:

Đối với trẻ em: Nghiêm cấm không cho trẻ tự ý đi tắm, đi bơi ở sông, suối, ao, hồ, công trình thuỷ lợi khi không có người lớn biết bơi đi cùng. Không cho trẻ chơi, đùa nghịch quanh ao, hồ, kênh rạch, hố sâu để tránh bị ngã, rơi xuống nước. Dạy trẻ kỹ năng bơi lội và các biện pháp an toàn khi ở dưới nước. Luôn giám sát trẻ khi trẻ ở gần hoặc trong môi trường nước. Trang bị các vật dụng bảo hộ như phao bơi, áo phao cho trẻ khi tham gia các hoạt động dưới nước. Đậy kín các vật chứa nước như chum, vại, bể nước để tránh trẻ bị ngã vào. Tăng cường quản lý trẻ em trong mùa mưa lũ, đặc biệt khi phải đi qua các khu vực sông, suối, đập tràn.

Đối với cộng đồng: Xây dựng các bể bơi an toàn, có nhân viên cứu hộ. Tổ chức các lớp dạy bơi và kỹ năng cứu đuối cho người dân. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng, chống đuối nước. Lắp đặt các biển báo nguy hiểm tại các khu vực dễ xảy ra đuối nước. Phối hợp với chính quyền địa phương để có các biện pháp phòng, chống đuối nước hiệu quả.

Đối với mọi người: Không nên tắm, bơi ở những nơi nguy hiểm, không có người giám sát. Khi đi bơi, cần khởi động kỹ để tránh bị chuột rút. Không nên uống rượu, bia, ăn no trước khi xuống nước. Khi phát hiện người bị đuối nước, cần hô hoán, kêu gọi mọi người giúp đỡ và nhanh chóng gọi cứu hộ. Tuyệt đối không tự mình cứu người khi không có kỹ năng, vì có thể gây nguy hiểm cho cả hai.

* Những nguyên tắc an toàn khi bơi: Không nhảy cắm đầu ở những nơi không có chỉ dẫn. Không tắm, bơi ở những nơi có nước sâu, chảy xiết, xoáy và không có người lớn biết bơi & cứu đuối. Không bơi khi trời đã tối, có sấm chớp, mưa. Tuyệt đối tuân theo các bảng chỉ dẫn nguy hiểm. Phải khởi động trước khi xuống nước. Không ăn uống khi đang bơi để tránh sặc nước. Không đi tắm, bơi lội ở ao, hồ, công trình thuỷ lợi. Cần thực hiện nghiêm túc về an toàn giao thông đường thủy như: An toàn về phương tiện, có đầy đủ phao cứu sinh, áo phao, chở đúng số người quy định.

Xử lí khi gặp tai nạn đuối nước: Khi phát hiện thấy người bị rơi ngã xuống nước, cần hô hoán, kêu gọi mọi người đến ứng cứu, giúp đỡ ngay từ khi nhìn thấy nạn nhân. Tuyệt đối không được nhảy theo cứu nạn nhân nếu mình không biết bơi. Nhanh chóng đưa nạn nhân lên khỏi mặt nước bằng cách đưa cánh tay, cây sào dài cho nạn nhân nắm, ném phao có buộc dây thừng và kéo nạn nhân lên  bờ một cách an toàn. Có thể ném một sợi dây dài, chắc từ bờ để nạn nhân túm lấy được dây thừng và kéo nạn nhân vào bờ, hoặc cùng với mọi người vớt nạn nhân lên. Tuyệt đối không nhảy xuống nước nếu không biết bơi. Vì nạn nhân lúc này đang trong tình trạng hoảng loạn, dễ níu chặt lấy bất cứ thứ gì với được, kể cả người cứu nạn.

Khi cấp cứu nạn nhân ngay ở dưới nước cần phải nâng đầu nạn nhân nhô lên khỏi mặt nước, có động tác để giúp cho nạn nhân trấn tĩnh và thở. Không được chậm trễ trong cấp cứu người bị đuối nước: Tìm cách gọi hỗ trợ, gọi cấp cứu 115, tìm cho được và đầy đủ các phương tiện cấp cứu, … và bằng khả năng hiểu biết về cấp cứu nạn nhân đuối nước của bản thân. Không nên cố tìm cách cho nước trong phổi nạn nhân chảy hết ra ngoài bằng cách xốc nước (vác nạn nhân chạy vòng vòng cho nước chảy ra) vì như thế sẽ bỏ lỡ thời gian vàng cho việc làm hồi sức cấp cứu tim phổi mà chỉ cần chậm trễ 4 phút thôi là não có nguy cơ bị chết. Trong quá trình hồi sức cấp cứu tim phổi, nước trong phổi sẽ tự động thoát ra ngoài. Nếu là nước sông, hồ thì nước sẽ thấm vào hệ tuần hoàn rất nhanh do hiện tượng thẩm thấu (nước sông có nồng độ loãng hơn máu). Khi làm xoa bóp tim ngoài lồng ngực, cần chú ý không quá mạnh vì có thể làm gãy xương sườn nạn nhân, nhất là trẻ nhỏ. Với ngạt nước, sơ cứu tại chỗ đúng kỹ thuật là những yếu tố quan trọng nhất, quyết định đến sự sống còn và khả năng bị di chứng não của người bị nạn.

Hãy cùng chung tay hành động để bảo vệ trẻ em và cộng đồng khỏi tai nạn đuối nước !